De Amerikaan

Hij zat er ontspannen bij. Wie hij was wist ik niet, ik wist alleen dat hij uit Amerika kwam. En dat hij een nieuw boek had geschreven, een verhalenbundel. Daarom werd hij geïnterviewd. Iedere vraag ontving hij met dezelfde innemende glimlach, al zijn antwoorden waren doorspekt met een aanstekelijk, ongeremd enthousiasme.

Gisteren is Crossing Border echt van start gegaan. Elf zalen, bijzonder veel schrijvers, interviewers, muzikanten. Het waren er zo veel dat ik voor mezelf op het programma de nodige namen omcirkeld had, om die hoe dan ook niet te missen. Bij dergelijke voornemens is het altijd de vraag wanneer je beseft dat je je er niet aan kan houden. Soms komt dat besef pas als je na afloop het programma er nog een keer bijhaalt, soms komt het als iemand anders over een bepaald optreden begint dat je per se bij had moeten wonen. Dit keer kwam het aanzienlijk eerder, toen ik ondanks alle omcirkelde optredens ging luisteren naar de mij onbekende Amerikaan en dat een klein uur lang bleef doen.

Hij scheen bekend te zijn, al viel dat uit de halfgevulde zaal niet af te leiden. Uit zijn glimlach misschien wel, maar die leek een tamelijk vast onderdeel van zijn gezicht. Toen ik hem later bij de wc's tegenkwam was de glimlach in elk geval onverminderd aanwezig.

Tijdens het interview sprak de Amerikaan vooral over het schrijfproces. Hij was bijzonder eerlijk. Zo zei hij dat hij zich soms ineens realiseert dat het verhaal dat hij schrijft ‘total shit' is, hoezeer hij nog probeert er iets van te maken. Een tafereel dat hij beeldend omschreef als lippenstift opdoen bij een dode baby.

Volgens mij weerhield die raadselachtige zin me er definitief van weg te gaan om de omcirkelde optredens bij te wonen.

Kort daarna zei de Amerikaan dat het schrijven van een boek hem ongeveer drie uur kost. Voor de duidelijkheid herhaalde hij een paar keer dat hij geen grap maakte. Ik probeerde het me voor te stellen en zag ineens voor me hoe hij dan achter zijn computer zit, in moordend tempo op zijn toetsen rammend. Hoe overal te wereld mensen bezig zijn met slapen, het bereiden van een matige maaltijd, het kijken van een anonieme actiefilm, en hoe hij in dezelfde tijd een nieuw boek schrijft.

Toch, zei hij, duurt het al met al vaak aanzienlijk langer voor zijn boeken voltooid zijn. Revisie kost hem bijvoorbeeld zes maanden. En tijdens het schrijven zelf zijn er dagen waarop hij weliswaar achter zijn computer zit, maar enkel naar Facebook gaat, een computerspelletje speelt of zijn e-mail checkt. Interessant hoe technologische ontwikkelingen steeds meer mensen afleiden van wat ze eigenlijk willen doen. Een paar dagen geleden hoorde ik een Duitse schrijver in dit verband zeggen: ‘Kafka had geluk, hij had geen Twitter, Facebook of e-mailadres. Hij kon gewoon onbekommerd schrijven.'

De Amerikaan zei echter dat dit alles hem juist helpt zijn gedachten te ordenen, hij zag het als een zegen. Maar hij zag alles als een zegen, zo leek het. Want hij bleef alsmaar glimlachen. En ik bleef alsmaar kijken.

Uren later vertelde een groepsgenoot mij over de bands die hij had zien optreden. Ik bekende dat ik alle muziek had gemist. Enigszins verbaasd vroeg hij wat ik dan al die uren had uitgevoerd. Ik somde een rijtje schrijvers op die ik aan het woord had gezien, ik wilde er een leuke anekdote aan toevoegen, een one-liner van de Amerikaan, maar ik realiseerde me dat ik niet eens wist hoe hij heette.

's Nachts in mijn hotelkamer haalde ik het programma er bij. Zijn naam was als een van de weinigen niet omcirkeld. Ik legde het weer weg en wierp een blik op de klok. Het was al laat. Tussen het moment waarop ik de Amerikaan voor het eerst had horen praten en het moment waarop ik wist dat hij Kevin Canty heette had hij met gemak twee boeken kunnen schrijven.