DE BUS

De tocht naar Antwerpen deed me een beetje denken aan een schoolreisje. Met een presentielijst werd gecontroleerd of iedereen aanwezig was; een begeleidster sprak de groep gezamenlijk toe en vertelde hoelang de reis in beslag zou gaan nemen; er waren mensen die meteen met elkaar in gesprek raakten,en mensen die zich juist van de eerste tot de laatste minuut afzijdig hielden door te slapen - terwijl anderen iets ertussenin deden en voornamelijk zwijgend voor zich uit keken. Het waren precies dezelfde verschijnselen als bij alle uitstapjes met school die ik tot nu toe heb gemaakt, volgens mij kunnen het gerust de eigenschappen van elk uitstapje met een groot gezelschap worden genoemd.

Zo vertrok de bus uit Den Haag. Ik keek om me heen en herkende enkele gezichten. Een zanger die ik de avond ervoor had zien optreden, een schrijver die had voorgelezen uit eigen werk. Ongemerkt dwaalden mijn gedachten af, naar een verjaardag waar ik onlangs was. Daar sprak ik een man, of eigenlijk moet ik zeggen: daar begon een man zomaar tegen mij te praten. Hij droeg een vreemde, paarse colbert en had een merkwaardig vlassnorretje. Ik schatte hem ongeveer vijftig jaar oud en vroeg me af of hij niet met iemand van zijn eigen leeftijd kon praten. Hij stelde zichzelf voor als professor. Een wat rare introductie, vond ik zelf, vooral omdat hij niet vertelde welk vak hij doceerde of wat zijn naam was. Waarschijnlijk was het de bedoeling dat ik daarnaar vroeg, maar ik zweeg. Ik zweeg ook toen hij na een korte stilte vol enthousiasme uiteenzette dat hij na onderzoek tot de conclusie was gekomen dat de literatuur stervende is, dat boeken stukje bij beetje vervangen worden door andere media.

Hij leek tevreden met zijn hypothese, een tevredenheid die me deed besluiten hem zo snel mogelijk te vergeten. Dat lukte goed, tot op dit moment, tot ik deze vereniging van literatuur en muziek om me heen zag. Ik werd benieuwd wat de professor hiervan zou vinden; zou hij zeggen dat bij dergelijke festivals over een paar eeuwen de schrijvers het toneel definitief hebben verlaten, dat er alleen nog maar plaats is voor muzikanten?

Ik schrok, mijn telefoon trilde. Een sms. Iemand vroeg hoe het ging, wat ik van Crossing Border vond. Ik dacht na, ik hou er gewoonlijk niet zo van om mijn mening te geven. Meestal zie ik het nut er niet van in, iedereen heeft tenslotte wel een mening. Afgelopen vrijdag zei Thomas Rosenboom tijdens zijn interview niet voor niets dat hij zelden een mening over moderne verschijnselen in zijn boeken stopt. Dat vindt hij namelijk weinig interessant, hij heeft het liever over karakters, over dingen die juist losstaan van deze tijd.

Zonder te antwoorden op het sms'je liet ik mijn blik nog een keer door de bus gaan. Een dichter aan de andere kant was in slaap gevallen. Ik dacht weer aan de professor op de verjaardag; toen hij klaar was met zijn verhaal, dat minstens twintig minuten duurde, vroeg ik hem of hij niet dacht dat er bepaalde schrijvers waren die over eeuwen nog steeds gelezen zouden worden. Maar eeuwigheid leek hij een nogal onzinnig begrip te vinden. Hij lachte schamper en zei: ‘Over duizend jaar kent niemand schrijvers van nu. Dan is alles visueel en auditief.' Hij schepte zichtbaar genoegen in het woord ‘auditief'.

De bus stopte. Net zoals bij schoolreisjes van vroeger pakte iedereen zijn eigen bagage en liep daarmee richting de gereserveerde overnachtingsplaats; schrijvers en muzikanten wederom door elkaar heen. We passeerden de ruimte waar het festival later die dag plaats zou vinden. Er hingen al posters. Er zouden cd's verkocht worden, en boeken, het zou zijn zoals Crossing Border het beoogt: literatuur en muziek samen. En ineens dacht ik: hopelijk zegt dit festival niets over deze tijd, hopelijk kunnen over duizend jaar nog steeds bussen muzikanten en schrijvers samen zalen uitverkopen. Al is het maar om de professor met de paarse colbert en het vlassnorretje ongelijk te geven.