Gedaantes

Wanneer ik in de deuropening kom staan, is het gesprek al aan de gang. Een man, Ross Raisin, vertelt over een coach – denk ik, even later blijkt het gesprek over voetbalcultuur te gaan – die jongens buiten laat staan, ze vertelt zich uit te kleden en hen met een slang besproeit, met koud water, terwijl ze moeten roepen: ik ben niet schuw, ik ben niet verlegen. Raisin heeft het erover hoe de coach die jongens in feite hun emoties af laat leggen, laat afwijzen. Hoe hij 'broken people' maakt.

Er zijn dus de hele tijd dit soort gesprekken aan de gang, denk ik kort. Mensen zijn de hele tijd met elkaar aan het praten op plaatsen waar jij niet bent.

Ik wil niet te lang blijven luisteren, ik wil geloof ik niet arriveren, wil hier een soort voorbijganger blijven, iemand die maar net genoeg opving om een beetje te weten waarover het ging.

(Je moet eens opletten hoe vlug je genoeg hebt, genoeg ontvangen hebt om zelf weer door te kunnen. Een paar zinnen, één scène. Over een half jaar schieten de woorden 'broken people' me weer te binnen en zullen ze niet meer klinken als uit een weemoedig popliedje, maar zal ik jongens voor me zien die moeten roepen dat ze nergens bang voor zijn. Waarom is dat erg? Wat doet angst met je? Misschien zorgt angst ervoor dat je de wereld in de gaten houdt, dat je erop voorbereid bent dat er dingen gebeuren die je niet verwacht – en misschien zie je die dingen alleen maar als je toch ook altijd, ten minste een beetje, bang bent.)

Ik heb mijn festivalbandje niet helemaal strakgetrokken, zodat hij nog van mijn pols kan. De dagen krijgen er iets katholieks door, omdat ik het nu steeds half-bewust tussen mijn duim en wijsvinger door laat glijden, zoals (stel ik me voor) gelovigen een rozenkrans. Terwijl ik langs de verschillende locaties loop, voel ik me iets van een pelgrim. (Dat is iemand die zoekt, maar niet weet waarnaar, daarom maar een route maakt, zodat in elk geval de omgeving steeds verandert – misschien dient iets zich aan).

Ik kom terecht bij The Grey Space in the Middle, waar een doorlopend programma over strips, cartoons en graphic novels bezig is (de presentator daar blijkt lak te hebben aan het blokkenschema, waarschijnlijk terecht, er valt veel te zien, veel aan de makers te vragen). Ik luister naar een korte geschiedenis van het striptekenen, over de begindagen waarin kranten amper zelf weten wat ze van de tekenaars wilden, waardoor de meest uiteenlopende stijlen kunnen ontstaan.

Uiteindelijk schaf ik een groot encyclopedisch prentenboek aan, geschreven door Floortje Zwigtman en getekend door Ludwig Volbeda, vol fabeldieren (iedereen moet ‘kinder’-boeken kopen, je weet niet wat je mist). Achterin staat een soort disclaimer:

'Een fabeldier heeft bijna altijd meer dan één naam. Bij het ene volk heet hij misschien 'de wopperdraf' en bij het andere 'de drafwopper'. In het ene land heeft hij drie poten en ogen op steeltjes, in het andere land heeft hij er zes en is hij stekeblind. Bovendien wil de reputatie van een fabeldier weleens veranderen. Werd de wolf in de oertijd gezien als een sterk en dapper dier, later werd hij de 'grote, boze wolf' uit onze sprookjes. Een fabeldier kan dus meerdere namen en ontelbare gezichten hebben. En zo is het ook met de fabeldieren uit dit boek. Misschien ben jij weleens een schattige draak tegengekomen, of een Mamu die overtuigd vegetariër is.'

Volgens mij gaat dat niet alleen op voor fabeldieren, maar ook voor gebeurtenissen, die wanneer je ze herinnert steeds weer andere vormen aannemen; en voor vrienden, die misschien heel verschillende persoonlijkheden hebben als ze bij hun ouders zijn; voor plaatsen, misschien, als je er op verschillende dagen komt, het de ene keer regent, de andere niet; misschien voor verhalen, die bij herlezing ineens een extra mond lijken te krijgen.

(Misschien ook voor festivaldagen, die zich met hun lichaam voor elke bezoeker in andere bochten wringen, als een mythische slang – die voor elke bezoeker anders door de stad gekronkeld liggen, een route uitstippelen die voor elke pelgrim weer anders is. Een route langs een mythische slang, zodat je steeds een beetje bang kunt blijven zijn.)