anne moraal blog 4

Het kan niet anders. Het moet wel. Natuurlijk komt het goed. Het was alsof we elkaar de laatste weken probeerde te bezweren. Het zou goed komen, vertelden we onszelf, terwijl we wisten dat het de vorige keer helemaal niet goed gekomen was. Dat er ook een tweede golf zou kunnen komen die roodgekleurd was en nog eens vier jaar zou duren. Maar het ís goed gekomen. Godzijdank.

Het was er ook een goede dag voor, moet ik zeggen. Ik liep door Den Haag (Dag Hoevelaken!), de zon brak door en ik bedacht me hoe anders Den Haag er volgend jaar uit moet zien, hoeveel beter. Als de straten weer gevuld zijn, de horeca weer open is en er weer een ‘normaal’ Crossing Border, mét subsidie, kan plaatsvinden. Ik checkte in bij mijn hotel en de hotelkamer mét psychedelische jungle achterwand beviel me meteen. Nog steeds op afstand, maar een stuk dichterbij dan de andere dagen, bezocht ik het festival. The Raven Studio zinderde, alsof ze daar wisten welk nieuws er aan zat te komen. En de timing was perfect: na afloop van het middagprogramma werd de uitslag bekend. Joe Biden wordt de nieuwe president. Kamala Harris, de eerste vrouwelijke vicepresident.

Die avond ontmoette ik de andere Chronicles voor het eerst. We gingen in gesprek over deze week en de boeken die we schreven. Sholeh Rezazadeh vertelde hoe ze in het Nederlands dingen durfde te schrijven, die ze in het Farsi niet eens kon uitspreken. Hoe de emotionele afstand tot het Nederlands groter is waardoor ze in onze taal vrijer kan schrijven. Sebastiaan Chabot herkende zich in haar verhaal: hij had zijn boek eerst geheel in het Engels geschreven voordat de Nederlandse versie zoals wij die nu kennen er was. Ik zei niets, maar ik wist precies waar ze het over hadden. Bij mij zit de emotionele lading echter niet in de taal, maar in uitgesproken woorden. Alsof op het moment dat ik bepaalde woorden in mijn mond neem ik ze nooit meer kan terugnemen. Dat negatieve woorden dan pas realiteit worden. Zolang ik die woorden, die gedachten, bij me houdt zijn ze veilig. Ik ben niet zo’n prater, zo noemen ze dat. Geschreven tekst geeft mij de mogelijkheid om woorden die ik niet kan, of durf, hardop te zeggen, toch te vertellen. Op papier kan ik ze bekijken, aanpassen, de juiste nuance meegeven. Doordat ze de klankkleur van mijn stem niet dragen zijn ze minder van mij en meer van de lezer.

Op het moment dat Sholeh en Sebastiaan dit vertelden, zei ik niets. Omdat ik er met mijn stem niets over zeggen kan. Ik hoop dat ik in ieder geval lichtjes knikte, zodat ze wisten dat ik hen begreep. Maar, mezelf kennende, deed ik zelfs dat waarschijnlijk niet. Daarom nu, hier.