blog 3 lize

Om elkaar beter te leren kennen, eten wij, de Chronicles en de vertalers, de eerste avond allen samen aan één grote, houten tafel. Meteen ontstaan er eilandjes. Tegenover me zitten drie personen naar elkaar toe gedraaid, bij hen wordt er Spaans gesproken, ik versta niets van wat ze zeggen. Ze klinken warm en vreugdevol.

Een paar maanden geleden volgde ik, in de aanloop van de Frankfurter Buchmesse, een spoedcursus Duits, samen met enkele andere Nederlandstalige schrijvers. In de eerste les vroeg de docente wie we waren, waarom we schreven. Ze stond erop dat we in het Duits zouden communiceren met elkaar, dat was namelijk de bedoeling. De vragen die ze stelde, wilde ik correct en genuanceerd beantwoorden, maar ik kende - in tegenstelling tot de anderen - de geschikte woorden niet. ‘Hallo, ich bin Lize, ich bin ein Schriftsteller. Ich schreibe gerne.’ Verder kwam ik niet. Ik kreeg een krop in de keel uit pure onmacht, voelde me als een modeontwerper die een maatpak moest zien te vervaardigen uit een vierkante centimeter stof.

Taal is mijn manier om vat te krijgen op dingen, om controle te bewaren in bepaalde situaties. Een lichaam wordt gebombardeerd met tig zintuigelijke indrukken, door deze te benoemen maak je ze opnieuw eendimensionaal, beheersbaar.

Wanneer ik plots, zoals nu in Den Haag, op een vreemde taal ben aangewezen, heb ik daar last van. Ik verlies tijdelijk een deel van de controle. Mijn talige hersenhelft draait op volle kracht, maar er is sprake van een lekkage, een groot deel van wat ik wil overbrengen gaat verloren.

Vanavond, aan de grote tafel, zit ik tussen mijn twee vertaalsters. Beiden spreken ze zeer goed Nederlands, maar ik sta erop mijn talen een beetje te oefenen, in afwachting van het dubbelinterview dat vrijdagavond zal plaatsvinden, in het Engels, met een Franse collega-auteur.

Engels vind ik het lastigste, het past niet in mijn mond. Het spreken is even vervelend als een stretchoefeningen: mijn lichaam biedt voortdurend weerstand. Frans spreken kan ik daarentegen zonder fysieke ongemakken, aangezien ik van kleins af aan een Franse ‘r’ heb. Wél verlies ik steeds alle nuance, ik ken geen spreekwoorden en zegswijzen, ik ben al blij als ik iets in grote lijnen uitgelegd krijg, humor is uitgesloten.

Ik draai me om naar rechts, naar Maud, de vertaalster uit Luik.

‘Je parle comme un cheval espagnol,’ probeer ik daar. Die uitdrukking heb ik mijn schoonmoeder eens horen gebruiken toen ze een televisiepresentatrice becommentarieerde.

‘Tu veux dire: comme une vache espagnole,’ zegt Maud.

‘Wat is het mooiste spreekwoord dat je kent?’ vraag ik.

Ze denkt even na. ‘A frotter la tête d'un âne, on perd son savon: aan iemand die koppig is, kun je beter niet teveel moeite besteden.’

Die avond, na het etentje, tref ik in mijn hotel, aan de lavabo, een heel klein zeepje aan. Ik laat het in de verpakking zitten.