Europese Literatuurprijs 2026 - in gesprek met Cécile Wajsbrot & Josephine Rijnaarts

Cécile Wajsbrot (1954) is Frans en woont afwisselend in Parijs en Berlijn. Ze heeft twintig romans op haar naam staan en werkt daarnaast als literair vertaler. Haar familie vluchtte in de jaren ’30 vanuit Polen naar Frankrijk. Gedurende de oorlog werd een deel van haar familie in Auschwitz vermoord. In 2016 ontving zij de Prix de l’Académie de Berlin. Wajsbrot heeft boeken uit het Engels en het Duits vertaald in het Frans, onder andere van Virginia Woolf, Violet Trefusis en Stefan Heym. Daarnaast is ze ook journalist, onder meer voor de literaire tijdschriften Autrement, Les Nouvelles littéraires en Le Magazine littéraire.

In Nevermore werkt de hoofdpersoon, een vertaalster, aan de vertaling van Time passes, het middendeel van de roman To the lighthouse van Virginia Woolf. Terwijl de lezer wordt meegevoerd met de taal van Woolf en het vertalersambacht van proeven, zoeken en afwegen, ontdekt de lezer ook dat de vertaalster rouwt om de dood van haar vriendin, en probeert haar pijn cerebraal op afstand te houden. Haar gedachten over Time passes verweven zich met verhalen over destructie en herstel, zoals het landschap rond Tsjrnobyl, de High Line van New York en de geschiedenis van Dresden. Zo schept Wajsbrot een brede roman met een gelaagdheid aan thema’s en landschappen. Juryvoorzitter Lisa Weeda: ‘Nevermore is een werk met in het hart een klein mysterie, een zacht verhaal van pijn, omvouwen door een mozaïek van vernietiging, herziening en wederopbouw. Wajsbrot schrijft een zeer Europese, wereldlijke roman, in tijden waar destructie, rouw en vernietiging aan de orde van de dag zijn en we de geschiedenis toch maar blijven herhalen - Nevermore, nooit meer opnieuw? (...) In vertaalopzicht is Nevermore een kunstwerk op zich, bovenop het unieke kunstwerk dat de roman zelf al is. Josephine Rijnaarts stond voor de ingewikkelde taak, het denken over het vertalen van een Engelse klassieker in het Frans, in het Nederlands denkbaar en doorleefbaar te maken. Ze is daar zeer overtuigend in geslaagd. Als er één roman is die bij deze prijs hoort, dan is het Nevermore.’

Josephine Rijnaarts staat vooral bekend om haar vertalingen uit het Duits, maar vertaalt al sinds 2004 ook uit het Frans, haar eerste taal op de universiteit. Rijnaarts is een excellente vertaler die in 2021 de Letterenfonds Vertaalprijs ontving voor ‘virtuoze vertalersmoed, soevereine beheersing van het Nederlands en stilistische veelzijdigheid.’ Ze was meermaals genomineerd voor de Europese Literatuurprijs en de Filter Vertaalprijs.